Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Handan Yaşar 28 Eylül 2017 Çorum Haber de yazdığı yazısında anne sütü ile beslenen bebeklerde hazır gıda ya da inek sütü ile beslenen çocuklara göre pişik sorununun daha az görüldüğünü belirtti.

TALK PUDRALAR PEK KORUMUYOR

Bebek dışkısında yer alan proteaz ve lipazların deri için en önemli tahriş ediciler olduğu artık bilinen bir gerçektir. Bu enzimlere kapalı olarak uzun müddet maruz kalalan bebeklerin derisinde zaman içinde şiddetli kızarıklık, buruşma ve bozulma görülür. Pişik sorunu, hazır gıda ve inek sütüyle beslenen çocuklara nazaran anne sütü ile beslenen çocuklarda daha az görülür. İnek sütü dışkıda çok sayıda üreaz pozitif bakteri üremesine sebe olur. Bu bakteriler pişik oluşma riskini daha çok arttırmaktadır. İshal durumlarında çocukta pişiğe pişik daha çok rastlanır. Ayrıca bebeğin ya da anne sütü ile beslenen bebeklerde annenin antibiyotik kullanması durumunda pişik daha sık görülür. Bebek bakımı doğru biçimde yapılmazsa bebeğin derisi pişik için daha uygun hale gelir.

Peki nedir bu pişik oluşumuna neden olan yanlışlıklar: Bebeğin altını sıvı sabunlarla temizlemek, çocuk bezini sık değiştirmemek, talk pudrası kullanmak gibi yanlış uygulamaları sayabiliriz… 

TEMİZLEME BEZLERİ BEBEKTE CİLT TAHRİŞİNİ ARTIRIR

Çocuk bezlerinin sarmal kapatıcı yapıda olması ve derinin ıslak nemli bezlerle uzun süre temas etmesinden dolayı bebek cildinde tahrişler olmaktadır. Sıvıyla devamlı temas eden derinin üstü, tahrişlere karşı koruyucu (bariyer) işlevini zamanla yitirmeye başlar. İdrardaki asidik maddeler, dışkıda bulunan bazı enzimler, safra tuzları ve diğer maddeler, temizleme bezleri ve ağızdan alınıp bağırsaklardan atılan ilaçlar bebeğin cildi üzerinde kolayca tahrişe neden olabilir.

BEBEK BEZİNİ SIK DEĞİŞTİR, ILIK SU İLE TEMİZLE…

Pişik tedavisinin amacı:

1- Hasarlanmış derinin iyileşmesini hızlandırmak

2- Pişiğin tekrar etmesini önlemektir.

Çocuk bezinin idrar ya da dışkılamadan hemen sonra değiştirilmesi riski azaltır. Pişik riskini en aza indirmek için yapmanız gerekenler ise şöyledir;

– Çocuk bezi yenidoğan bebeklik döneminde her saat, bebeklik döneminde ise 3-4 saatte bir değiştirilmelidir.

-Yaklaşık 10-12 saatlik gece uykusu olan bir bebeğin bezi gece boyunca en az bir kez değiştirilmelidir.

– Çocuk bezlerinin deriye sıkıca yapışması önlenmelidir. Bunun için uygun bedende ya da bir beden büyük bez kullanılmalıdır. Bu sayede bezin iç kısmı ve içeriğinin deriye daha az temas etmesi sağlanabilir.

– Bebek mümkünse belli sürelerle bezlenmemeli ve bölge derisinin kuruması ve havalanması sağlanmalıdır.

– Bez değiştirme esnasında bebeğin ön ve arka tarafı yalnızca ılık suyla hafifçe temizlenmelidir.

– Hafif pişik tedavisinde ve önlenmesinde çinko oksit, dimetikon, lanolin, petrolatum gibi topikal bariyer kremler kullanılabilir. Bu ajanlar bez her değiştirildiğinde kullanılmalıdır. Bu şekilde derinin hasarlanması ve enfeksiyonu önlenmiş olur.

– Daha ileri evredeki pişiklerde hafif etkili topical steroidler kısa süreli kullanılabilir. Eğer pişik bölgesinde bakteriyel veya fungal (mantar) enfeksiyonu varsa bunlara yönelik topikal tedavi uygulanmalıdır.

Ülkemizde pişik, genellikle hastalık olarak kabul edilmemekte ve aileler doktora danışmaksızın çeşitli uygulamalar yapmaktadırlar. Literatürde pişik tedavisi için kına uygulanması sonucu hemolitik anemi ve akut böbrek yetmezliği geliştiren bir vaka bildirilmiştir. Bebeklerin temizlenme şekli ve bezin değiştirilme sıklığı öğrenilmeli, kullanılan sabunlar, bakım ürünleri temizleme bezleri konusunda bilgi sahibi olunmalıdır. Bebeğin dışkılama biçimi ve sıklığı diyetle ilişkili olabileceğinden, hastanın beslenme alışkanlıkları gözden geçirilmelidir. Bu hususlara dikkat edilmeden tedavi edilen hastalarda nüksler (hastalığın tekrar ortaya çıkması) kaçınılmaz olacaktır.